108- فیروزه چیست؟

فیروزه یک کانیکمیاب و ارزشمند آبی نزدیک به سبز است که خواهان فراوانی دارد. این کانی به‌دست فیروزه‌تراشانشکل داده می‌شود و به عنوان نگینبرای انگشتر، گردنبند، گوشواره و دیگر جواهراتبه کار می‌رود.

 

 

 

 

فیروزه (turquoise) ، فسفات آلومین آبدار می باشد که مقداری مس در ترکیب خود دارد. فرمول شیمیایی فیروزهبه صورت Cu Al۶ [ PO۴ ( OH)۲ ] ۴ , ۴(H۲O است. سنگ در برگیرنده آن تراکیت معادل دانه ریز ولکانیکی و نیمه عمق سینیت می باشد که از نظر ترکیب شیمیایی از انواع غنی از کوارتز تا انواع غنی از فلدسپاتوئید تغییر می یابد. 

● خواص کانی شناسی :
این کانی در سیستم تریکلینیک ( رده پیناکوئیدال) متبلور می شود. شکل ظاهری آن به صورت توده ای کوچک ، گرد، کلیوی شکل ، پوششی و قلوه ای شکل می باشد. رخ مشخصی نداشته و اثر خاکه آن بر روی جسم سخت ، سفید و گاهی سبز کمرنگ است . سختی آن در مقیاس موس ۶تا ۵ و چگالی آن بین ۶/۲تا ۷/۲ gr/cm۳متغییر است. جلای آن مومی تا مات و سطح شکست آن به صورت صدفی بوده و دارایخاصیت شکنندگیاست

 ● شکل های تراش :

از شکل های تراش فیروزه می توان به انواع مختلفی از جمله کابوشن، مرواریدی یا تسبیحی و کامئو اشاره نمود.

● معدن فیروزه نیشابور:
این معدن از قدیمی ترین معادن فیروزهدر جهان است که در طول جغرافیایی ۵۸ درجه و ۲۳دقیقه شرقی و عرض ۳۶درجه و ۳۰دقیقه شمالی در ۵۵ کیلومتری شمال غرب نیشابور واقع شده است.
انواع فیروزه های موجود در معدن را از نظر معدنی به دو دسته خاکی و سنگی تقسیم می کنند. فیروزه خاکی فاقد سنگ مادر بوده و به علت رنگ بهتر و عدم تغییر آن دارای مرغوبیت بالاتری است. از دیگر انواع فیروزه می توان به فیروزه عجمی که به صورت گرد و نسبتا درشت و دارای مقادیر کمی سنگ است و یا فیروزه شجریکه از تجمع چند دانه فیروزهدر کنار هم در یک قطعه سنگ بوجود می آید و یا چغاله که دارای رنگ خیلی روشن و نیز توفال که به رنگ سبز می باشد اشاره کرد.

 فیروزه یک کانیکمیاب و ارزشمند آبی نزدیک به سبز است که خواهان فراوانی دارد. این کانی به‌دست فیروزه‌تراشانشکل داده می‌شود و به عنوان نگینبرای انگشتر، گردنبند، گوشوارهو دیگر جواهراتبه کار می‌رود.

 پیش‌تر این کانی تنها از سنگ فیروزه به دست می‌آمد ولی امروزه همانند دیگر کانی‌ها مصنوعی نیز فرآوری می‌شود به گونه‌ای که حتی تشخیص طبیعی یا مصنوعی بودن آن برای کارشناسان نیز بسیار دشوار است.

 فیروزه در ایران

 نامورترین و پرخواهان‌ترین فیروزه در ایران فیروزه نیشابوراست و مهم‌ترین معدن فیروزه در ایران در شهرستان نیشابور می‌باشد که از بیش از ۲۰۰۰ سال پیش استخراج می‌شده‌است. معدن این فیروزه در نزدیکی روستای معدننیشابور است و از سطح زمین ۲۰۱۲ متر بلندی دارد.

 به سبب وجود این معدن در نیشابور، شهر فیروزه را به عنوان یکی از القاب نیشابور آورده‌اند.هرچند که شهرفیروزه نام دیگر شهر بزغانکه یکی از شهرهای شهرستان نیشابوراست؛ می‌باشد. فیروزه یکی از ره‌آوردهاینیشابور به شمار آمده و فروشگاه‌های فراوانی در بخش‌های سیاحتی شهر نیشابورو مشهداین فیروزه را به شکل‌های گوناگون عرضه می‌کنند. افزون بر آن‌ها رنگ فیروزه‌ای یک رنگ نمادین برای نیشابور تلقی شده‌است و در دهه ۱۳۷۷ هجری از سوی شهرداری تلاش‌هایی برای فیروزه‌ای کردن رنگ دیوارها و مغازه‌های خیابان‌های اصلی شهر نیز انجام گرفت.

  فیروزه سنگی زنده می‌باشد و نسبت به روغن و مواد شیمیایی مانند مواد شوینده بسیار حساس بوده و رنگ او را تغییر می‌دهد.

منبع: کتاب سنگ درمانی 1و 2، نوشته: شوفل برگر - لاندهر 

/ 0 نظر / 29 بازدید